Vazduhoplovni zavod Kosmos

Osnovan je 1958. godine kao preduzeće za remont radarskih, raketnih i računarskih sistema i nalazio se u okviru Jugoslovenske narodne armije. Radnici koje je Kosmos zapošljavao bili su učenici radaske škole, radarske radionice, kao i diplomirani inženjeri elektrotehnike. Tako je započela izgradnja objekata ove firme u Banjoj Luci, pa je rad započeo 1959. godine.

Kosmos je tako funkcionalno poslovao na remontu starih tipova radara, računarskih mašina, a kasnije uvodi nove tehnologije kojima remontuje sve tipove radarskih sredstava kojima je raspolagala Jugoslovenska narodna armija. Tako krajem 1975. godine započinje remont raketnih sistema zemlja-vazduh. Kosmos se ujedno bavio i proizvodnjom rezervnih dijelova i modifikacija radarskih i raketnih sistema, pa je tako proizvodio preko 10 000 vrsta dijelova vojne opreme. Kao dio jednog vojnog giganta i razvijene države Kosmos je zapošljavao preko 1500 radnika. Kao i druge firme u Jugoslaviji Kosmos je bio dijelom planske ekonomije Jugoslavije i ulagao je u izgradnju društvenog života. Jedan od tih ulaganja su i brojni stambeni objekti koji su bili dodjeljivani radnicima Kosmosa.

Nakon rata 90ih Kosmos je postao jedna od brojnih firmi koja će biti žrtvom tranzicijske pljačke. Poslijeratna vlast uradila je sve da uništi poslovanje Kosmosa tako da je do 2013. godine već radnicima dugovala četrnaest plata i 7 godina neplaćenih doprinosa za penziono i zdravstveno osiguranje. Ova firma bačena je u milionska dugovanja, a sa nekadašnjih 1500 radnika pala je na 80. Vlada RS-a najavila je da će do 2030. godine završiti financijsko restrukturiranje firme i spremiti je za privatizaciju. Tako završava priča nekadašnjeg giganta samoupravne privrede.

 

Facebook
Twitter
LinkedIn